Arxeologiya ekspeditsiyalarida xarajat moddalari klassifikatsiyasini ishlab chiqish

BOSHQARUV HISOBI · OLIY TA'LIM. Arxeologiya ekspeditsiyalari misolida: mohiyati, bosqichlari, usullari va ko'rsatkichlari. Reja. Xarajat moddalari tasnifi: mohiyati. Arxeologiya ekspeditsiyalari: soha tavsifi. Maqsad va vazifalar. Amalga oshirish bosqichlari. Usul va vositalar. Xatarlar va muammolar. Samaradorlik ko'rsatkichlari. Tavsiyalar, xulosa va test. Xarajat moddalari tasnifi. Xarajatlarni iqtisodiy mazmuni, faoliyat turi, hajmga bog'liqligi va mas'ul bo'limga ko'ra guruhlaydigan, yagona va tushunarli moddalar ro'yxatini tuzish. Xarajat moddalari tasnifi: mazmuni.

Bir xil xarajat bir bo'limda «transport», boshqasida «yetkazib berish», uchinchisida «boshqa» deb yoziladi, natijada hisobotlarni solishtirib bo'lmaydi. Xarajat moddalari tasnifi hamma uchun yagona nom, ta'rif va kod belgilab beradi. Tasnif bir nechta belgi bo'yicha tuziladi: iqtisodiy mazmun, tannarx tarkibi, hajmga bog'liqlik va mas'ul bo'lim. Har bir modda ta'rifi, misoli va kodi bilan yoziladi, bir xarajat faqat bitta moddaga tushadigan qilib ajratiladi. Tasnifning muvozanati muhim: moddalar

juda ko'p bo'lsa, hisob og'irlashadi, juda kam bo'lsa, tahlil ma'nosini yo'qotadi. Tasnif o'zgarganda esa o'tgan davrlar solishtirilishi uchun eski ma'lumot ham yangi tasnifga keltiriladi. Arxeologiya ekspeditsiyalari qadimiy manzilgohlar, qabr va shaharlarni qazib, topilmalarni hujjatlashtirib o'rganadi. Natijalar o'tmish haqida ilmiy xulosa chiqarishga xizmat qiladi. Qazish ruxsat va ilmiy dastur asosida, qatlam-qatlam va hujjatlashtirib bajariladi. Topilma joyi va qatlami ilmiy qiymatning bir qismi: buzilsa, ma'lumot yo'qoladi.

Davomi to'liq faylda (25 sahifa).