Hududiy elektr tarmoqlarida jarayonlar asosida xarajatlarni hisoblash usulini joriy etish

BOSHQARUV HISOBI · OLIY TA'LIM. Hududiy elektr tarmoqlari misolida: mohiyati, bosqichlari, usullari va ko'rsatkichlari. Reja. Jarayonlar asosida xarajat hisobi: mohiyati. Hududiy elektr tarmoqlari: soha tavsifi. Maqsad va vazifalar. Amalga oshirish bosqichlari. Usul va vositalar. Xatarlar va muammolar. Samaradorlik ko'rsatkichlari. Tavsiyalar, xulosa va test. Jarayonlar asosida xarajat hisobi. Bilvosita xarajatlarni avval ish jarayonlariga, so'ng shu jarayonlarni qanchalik ishlatganiga qarab mahsulot yoki mijozlarga taqsimlaydigan va xarajat sababini

aniq ko'rsatadigan hisob usuli. Jarayonlar asosida xarajat hisobi: mazmuni. Oddiy taqsimlash bilvosita xarajatni ko'pincha bitta baza, masalan ish soatiga ko'ra bo'lib chiqadi. Buning natijasida oddiy mahsulot ortiqcha xarajat oladi, murakkabi esa o'z haqiqiy xarajatidan arzon ko'rinadi. Jarayonlar asosidagi hisobda xarajat avval ish jarayonlariga yig'iladi, so'ng har jarayonning drayveriga qarab obyektga yuklanadi. Mahsulot yoki mijoz qancha jarayon ishlatsa, shuncha xarajat oladi. Usul aniqroq, lekin murakkab: jarayonlar,

drayverlar va ma'lumot yig'ish ko'p mehnat talab qiladi. Shu sababli u sodda holdan boshlanadi va jarayonlar o'zgarganda yangilab turiladi. Hududiy elektr tarmoqlari magistral tarmoqdan olingan elektrni shahar, qishloq va korxonalarga taqsimlaydi: o'rta va past kuchlanishli liniyalar, taqsimlash punktlari va transformatorlarni ishlatadi. Tarmoq iste'molchiga eng yaqin bo'g'in bo'lib, aholi bilan bevosita ishlaydi. Obyektlar juda ko'p va keng hududga tarqalgan: liniya, transformator, hisoblagich. Uzilish va kuchlanish sifati

xizmat sifatini to'g'ridan-to'g'ri belgilaydi.

Davomi to'liq faylda (25 sahifa).